Na terenie gminy Izabelin drzewa pełnią znacznie więcej ról niż sobie uświadamiamy. To nie tylko element krajobrazu czy zielone tło dla domów i ogrodów. Drzewa są żywymi ekosystemami – miejscem życia setek gatunków zwierząt, roślin i grzybów, w tym także tych objętych ochroną.

 

Warto spojrzeć na nie tylko oczami estetyki, lecz także przez pryzmat przyrody, która od tysięcy lat potrafi tworzyć doskonale działające, samoregulujące się systemy.

 

 

Stare drzewa – z dziuplami, ubytkami w pniach, suchymi konarami czy fragmentami próchniejącego drewna – bywają postrzegane jako zaniedbane albo potencjalnie niebezpieczne. Często to właśnie one jako pierwsze trafiają do wycinki.

Tymczasem z punktu widzenia przyrody są to drzewa bezcenne.

 

Tak zwane drzewa sędziwe i weterańskie posiadają to, czego nie mają młode nasadzenia: mikrosiedliska. Są to niewielkie, naturalne przestrzenie – szczeliny w korze, dziuple, próchnowiska, martwe fragmenty drewna – w których żyją i rozmnażają się:

To właśnie te „niedoskonałości” sprawiają, że stare drzewo staje się pełnym, stabilnym ekosystemem, którego nie da się szybko ani sztucznie odtworzyć.

 

W polskim prawie obowiązuje zakaz niszczenia siedlisk gatunków chronionych. Dla wielu gatunków takim siedliskiem jest po prostu drzewo – zarówno żywe, jak i zamierające.

Dlatego utrata wiekowego drzewa to zerwanie całego łańcucha zależności ekologicznych, które powstawały przez dziesiątki, a czasem setki lat i których nie da się odtworzyć sztucznie. Budki lęgowe czy schrony mogą wspierać ochronę, ale nie zastąpią naturalnych dziupli, próchnowisk i mikroekosystemów.

 

Coraz więcej badań i obserwacji pokazuje, że ogrody i tereny zielone o wysokiej bioróżnorodności:

Ponieważ różnorodny ekosystem reguluje się sam. Obecność ptaków, nietoperzy, drapieżnych owadów, pająków czy pożytecznych grzybów sprawia, że populacje szkodników nie wymykają się spod kontroli. Stare drzewa są fundamentem tej równowagi.

 

Dla zachowania bioróżnorodności kluczowe jest, aby w otoczeniu rosły drzewa młode, dorosłe oraz sędziwe i weterańskie. Tylko wtedy możliwe jest ciągłe zapewnianie siedlisk dla różnych gatunków, bo drzewo to nie tylko krajobraz – to dom dla wielu mieszkańców przyrody.

 

– nie usuwać starych drzew pochopnie,
– obserwować, jakie organizmy korzystają z drzew,
– sadzić gatunki rodzime,
– zostawiać martwe drewno tam, gdzie to możliwe,
– myśleć o ogrodzie jak o żywym ekosystemie.

 

Stare drzewa to żywe archiwa przyrody – cenne, choć nie zawsze perfekcyjne wizualnie. Ich obecność przynosi korzyści nie tylko dla zwierząt, lecz także dla naszych ogrodów, klimatu lokalnego i różnorodności biologicznej.

Chroniąc drzewa, chronimy bioróżnorodność – a ta jest fundamentem zdrowego środowiska w Gminie Izabelin.

Przydatne linki: 
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów