Rezerwat Biosfery Puszcza Kampinoska obejmuje Kampinoski Park Narodowy razem z jego otuliną i od 2000 r. należy do Światowej Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (program MaB – „Człowiek i Biosfera”).
Rezerwat Biosfery Puszcza Kampinoska obejmuje Kampinoski Park Narodowy wraz z jego otuliną i od 2000 r. należy do Światowej Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (program MaB – „Człowiek i Biosfera”). Celem takich rezerwatów jest łączenie ochrony przyrody z rozwojem lokalnych społeczności i tworzenie „obszarów pokazowych” zrównoważonego rozwoju oraz wymiany wiedzy i dobrych praktyk w sieci MaB. W tym modelu obok zachowania najcenniejszej przyrody promuje się edukację, badania naukowe, ekoturystykę i lokalne inicjatywy gospodarcze, które nie naruszają wartości przyrodniczych.
W Puszczy Kampinoskiej takie podejście ma szczególne znaczenie: mozaika wydm i bagien, bogactwo siedlisk oraz bliskość dużej aglomeracji wymagają wyważenia ochrony i użytkowania. Status UNESCO sprzyja współpracy między parkiem narodowym, samorządami, organizacjami społecznymi, naukowcami i przedsiębiorcami, a także włącza obszar w międzynarodową wymianę doświadczeń w ramach sieci MaB.
Rezerwat Biosfery składa się z trzech stref — rdzeniowej, buforowej i przejściowej — różniących się poziomem ochrony i dopuszczalnymi aktywnościami.
Strefowanie i funkcje:
- Strefa rdzeniowa – obszary ochrony ścisłej KPN; priorytetem jest zachowanie procesów przyrodniczych i prowadzenie badań, bez ingerencji.
- Strefa buforowa – obszary ochrony czynnej i krajobrazowej w granicach parku; oprócz ochrony dopuszcza się turystykę, edukację, badania i ekstensywne rolnictwo.
- Strefa przejściowa (współpracy) – otulina KPN, obejmująca w całości lub części 14 gmin i 3 dzielnice Warszawy, miejsce normalnego życia mieszkańców (ok. 90 tys. osób) z ograniczeniem inwestycji zagrażających przyrodzie parku.
Rada Koordynacyjna Rezerwatu Biosfery „Puszcza Kampinoska”
Rada Koordynacyjna to forum współpracy wszystkich kluczowych interesariuszy Rezerwatu Biosfery Puszcza Kampinoska. Powołana 5 lipca 2023 r., służy koordynacji działań, wymianie informacji i dobrych praktyk oraz inicjowaniu wspólnych przedsięwzięć na rzecz właściwego funkcjonowania i zrównoważonego rozwoju Rezerwatu. W Radzie uczestniczą m.in. przedstawiciele gmin (Izabelin, Stare Babice, Łomianki, Czosnów, Leoncin, Brochów, Kampinos, Leszno), dzielnic Warszawy (Bielany, Bemowo), starostw, województwa, NGO i instytucji naukowych.
Zespoły Robocze działające przy Radzie:
- Zespół ds. korytarzy ekologicznych i planowania przestrzennego,
- Zespół ds. oczekiwań społecznych związanych z Rezerwatem Biosfery,
- Zespół ds. gospodarowania wodą i zmian klimatu,
- Zespół ds. turystyki i ochrony dóbr kultury,
- Zespół ds. promocji i rozwoju doliny Wisły.
Prezydium Rady Koordynacyjnej
- Przewodniczący: prof. dr hab. Jerzy Solon — Zakład Geoekologii, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN
- Wiceprzewodnicząca: Anna Wilińska — Zastępca Dyrektora Kampinoskiego Parku Narodowego
- Wiceprzewodniczący: Mateusz Milej — Wójt Gminy Izabelin