Izabelin jest gminą wiejską w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim. W latach 1994–1998 gmina położona była w województwie warszawskim. Gmina powstała 30 grudnia 1994 z podziału gminy Stare Babice (Dz.U. 1994 Nr 132, poz. 671)

Wójt - Dorota Zmarzlak (od 2018)

Siedzibą gminy jest Izabelin C 

Położenie geograficzne:
Długość: od 20° 40’ 33” do 20° 53’ 19”
Szerokość: od 52° 16’ 47” do 52° 21’ 02”

Gmina obejmuje 7 sołectw.

Powierzchnia gminy wynosi 6.501 ha, a poszczególnych wsiach:

Hornówek - 167 ha,
Izabelin B - 150 ha,
Izabelin C - 341 ha,
Laski - 905 ha,
Mościska - 143 ha,
Sieraków - 1.697 ha,
Truskaw - 3.095 ha.

Gmina Izabelin graniczy:

od północy z: gminą Czosnów (powiat nowodworski), gminą Łomianki,
od wschodu z: Warszawą,
od południa z: gminą Stare Babice i gminą Leszno,
od zachodu z: gminą Leszno.
Obręby geodezyjne:

Hornówek – nr 0008,
Izabelin – nr 0001,
Laski – nr 0002,
Mościska – nr 0020,
Sieraków – nr 0022,
Truskaw – nr 0025.

W okresie międzywojennym oraz wcześniejszym żadna z miejscowości wchodzących w skład obecnej gminy Izabelin nie stanowiła ośrodka administracyjnego. Były to niewielkie miejscowości śródleśne i słabe ekonomicznie folwarki. Dodatkowo ze względów historycznych należały do różnych gmin i różnych parafii.

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 21 sierpnia 1944 roku przywrócił przedwojenne podziały na województwa, gminy i gromady. Sołectwa obecnej gminy Izabelin weszły w skład 3 gmin: Ożarów, Młociny i Zaborów.  

Na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 1 lipca 1952 roku utworzono w powiecie pruszkowskim (znajdującym się w województwie warszawskim) gminę Izabelin z siedzibą gminnej rady narodowej w Izabelinie. W skład tej gminy wchodziły gromady: Izabelin, Koczargi Stare, Stanisławów, Klaudyn, Laski, Mościska, Hornówek, Izabelin B, Lipków, Sieraków i Truskaw. Nowo powołana gmina przetrwała dwa lata.

Jesienią 1954 roku utworzono gromadzkie rady narodowe. W skład gromady Izabelin, z siedzibą w Izabelinie C, weszły tereny gromad: Izabelin, Hornówek, Izabelin B, Sieraków i Truskaw. Od 1 stycznia 1960 roku do tej gromady włączono obszar zniesionej sąsiedniej gromady Laski (wieś Laski i Mościska). Gromada Izabelin złożona z miejscowości: Hornówek, Izabelin, Izabelin B, Sieraków, Truskaw, Laski i Mościska funkcjonowała do końca 1972 roku.

W latach 1972–1995 miejscowości obecnej gminy Izabelin były częścią gminy Stare Babice. Gmina Izabelin, jaką znamy dzisiaj, powstała 1 stycznia 1995 roku.

Truskaw

To najstarsza wieś gminy, na prawie królewskim z nadania króla Władysława Jagiełły. Wzmiankowana była już w dokumentach z 1419 roku. Są też ślady archeologiczne sprzed kilku tysięcy lat – z epoki kamienia gładzonego. Do połowy XIX wieku na wieś składało się 30 chałup i sąsiedni folwark. Szybki rozwój wsi nastąpił po I wojnie światowej. W czasie drugiej była wielokrotnie pacyfikowana, niszczona, w nocy z 2 na 3 września 1944 roku rozegrała się tu bitwa powstańcza. Truskaw został odznaczony Krzyżem Grunwaldu klasy III. Przez lata była to wieś rolnicza, w ostatnich czasach zatraciła ten charakter. Od lat 90. XX wieku prowadzona jest intensywna zabudowa mieszkaniowa. Według najnowszych ustaleń nazwa wsi pochodzi od słowa „trusk”, które znaczyło ‘przedzierać się, skradać’, oznaczało też ‘hałas wywoływany podczas przejścia przez las’. Wcześniej przez długi czas uważano, że nazwa wsi pochodzi od truskawki.

Mościska

To druga pod względem starszeństwa wieś, pierwsze pewne wzmianki o niej w dokumentach to rok 1526. Początkowo należała do dóbr klaudyńskich, potem została wsią włościańską. Jest to obecnie jedyny w gminie Izabelin teren przemysłowy, obszar szybkiego rozwoju rzemiosła i usług. Nazwa „mościska” pochodzi od słowa „mościć” i oznacza ‘miejsce przejścia przez bagna’.

Sieraków

Wieś założona w ramach dóbr Łomnej w połowie wieku XVIII. W 1916 roku powstała tam pierwsza w okolicy szkoła. Sieraków to miejsce krwawej bitwy podczas przedzierania się oddziałów polskich do Warszawy we wrześniu 1939 roku. Od momentu utworzenia Kampinoskiego Parku Narodowego (1959 rok), wieś znajduje się w pewnym zawieszeniu – przeznaczona do wykupu i zalesienia. Mieszkańcy toczą boje o zachowanie wsi i umożliwienie im normalnego funkcjonowania. Nazwa pochodzi od słowa „sierak” – określenia sukmany włościańskiej.

Laski

Powstały w początkach XVIII wieku na części gruntów po wyciętych lichych lasach. Było tam 10 chałup i dwór Daszewskich. Na początku XX w. większość folwarku rozparcelowano: Wanda Daszewska oddała swoją ćwierć spadku Matce Elżbiecie (Róży) Czackiej na siedzibę Zakładu dla Ociemniałych. Przez moment (w latach 50. XX wieku) miała tam swoją siedzibę „gmina” Laski. Wieś jest powszechnie znana z Ośrodka dla Niewidomych. Przez lata to właśnie w Laskach mieścił się jedyny w gminie domu kultury. Od połowy lat 80. XX wieku ma tam swoją siedzibę parafia Matki Bożej Królowej Meksyku.

Hornówek

Początki wsi to parcelacja majątku Zielonki w połowie XIX wieku. Pierwszymi właścicielami zostali Hornowscy – stąd nazwa wsi. Po kolejnej parcelacji w 1900 r. do I wojny światowej wieś składała się z 30 gospodarstw rolnych, w których głównym kierunkiem gospodarczym była hodowla bydła. W PRL-u miała tu siedzibę firma INCO. Od lat 90. XX wieku prowadzona jest intensywna zabudowa mieszkaniowa. Na terenie wsi znajdują się dwa budynki szkolne, posterunek policji, kościół parafii św. Franciszka z Asyżu oraz cmentarz.

Izabelin B

Wieś powstała w wyniku parcelacji majątku Zielonki, którego właścicielką pod koniec XIX wieku była  Izabela Kropiwnicka. Nazwa obu „Izabelinów” pochodzi od jej imienia. Od lat 20. XX wieku prowadzona jest tu intensywna zabudowa osiedlowa. W Izabelinie B mieści się siedziba znanej wytwórni muzycznej Studio Izabelin.

Izabelin C

Powstał na początku XX wieku jako letnisko dla warszawskich rzemieślników oraz oficerów. Nigdy nie był wsią. To siedziba władz gminy, centrum kultury, ośrodka zdrowia oraz dyrekcji KPN-u.

Bitwa pod Budą Zaborowska

22 kwietnia 1863 roku odbyła się krwawa potyczka między powstańczym oddziałem „Dzieci Warszawy” dowodzonym przez mjr. Walerego Remiszewskiego a oddziałem rosyjskim pod dowództwem gen. Krüdenera. W wyniku walk oddział polski został rozbity, zginęło lub zostało wymordowanych około 100 powstańców.

Wrzesień 1939

Teren Puszczy Kampinoskiej ze względu na swoją specyfikę oraz położenie pełnił ważną rolę podczas wojny obronnej 1939 roku. Tędy przedzierały się w kierunku Warszawy oddziały Armii Poznań i Armii Pomorze po bitwie nad Bzurą. W dniach 15–19 września stoczyły krwawe walki o Pociechę, Sieraków i Laski. Ostatnim preludium była słynna, ostatnia szarża na Wólkę Węglową.

Powstanie warszawskie

Na terenie obecnej gminy Izabelin w czasie powstania warszawskiego Grupa Kampinos toczyła intensywne walki. Było tu swego rodzaju „zaplecze” ludzkie i materiałowe dla walczącej Warszawy, to tu przyjmowano zrzuty oraz zbierano w odziały powstańców chcących iść na odsiecz stolicy. W nocy z 2 na 3 września w Truskawiu miało miejsce jedno z największych zwycięstw wojsk powstańczych –rozbicie dwóch batalionów RONA.

Zakład dla Niewidomych

Jest to unikatowe miejsce opieki na osobami z niepełnosprawnością wzroku. Zostało założone w Laskach przez Matkę Elżbietę Różę Czacką w 1922 roku, dzięki darowiźnie rodziny Daszewskich. Zakład pełni ogromną rolę w życiu sołectwa i całej gminy, jest też ośrodkiem duchowym. W latach 80. ukrywała się tu opozycja demokratyczna. Zakład to jedno z piękniejszych miejsc w gminie. Jest tam drewniana kaplica i urokliwy, leśny cmentarz, który jest miejscem pochówku wielu znanych osób, miedzy innymi: Tadeusza Mazowieckiego, Aleksandra Małachowskiego, Róży Czackiej, Jerzego Zawieyskiego, Antoniego Słonimskiego, Mariana Brandysa czy Haliny Mikołajskiej.

Kampinoski Park Narodowy

Powstał w 1959 roku, aby chronić ważne przyrodniczo tereny Puszczy Kampinoskiej. Determinuje też życie Izabelina, ponieważ zajmuje znaczny obszar gminy (78% powierzchni gminy to teren parku, 20% – otulina). Dla mieszkańców codziennością są spotkania z dzikimi zwierzętami takimi jak sarny, dziki, czy lisy. Szczęśliwcy mogą też zobaczyć bobry, a ostatnio nawet wilki. Łosie zaś stanowią swoistą maskotkę i wizytówkę. Nikt się nie dziwi, gdy sznur samochodów stoi na drodze, bo na poboczu posila się łoś. Siedziba dyrekcji i Centrum Edukacyjne KPN znajdują się w Izabelinie C przy ul. Tetmajera.